Remastered: Alle Details

Remastered is een belevenis die al je zintuigen prikkelt en bestaat uit een aantal zalen waar je omgeven wordt door beeld en geluid. Hart van de experience is de half uur durende show waaraan Remastered zijn naam ontleent. Geïnspireerd op de werken van de Hollandse Meesters zoals Jeroen Bosch, Rembrandt en Van Gogh.

Wie binnenkomt bij Remastered staat aan het begin van een reis, een tocht langs een wonderlijke, digitaal gecreëerde wereld. Alle ruimtes die op je pad komen zijn schatkamers, waar je je verbaast over de rijkdom van de natuur en de impact van de menselijke verbeelding.

In de Welcoming Area komt de digitale wereld meteen overweldigend op je af. Robin Groenveld, het creatieve brein achter Remastered licht toe: “Aan de ene kant hebben we het prachtige uitzicht op de skyline van Rotterdam en ons terras en dus hier geen videoprojectie met beamers, maar een immens LED-scherm, het grootste in Europa heb ik me laten vertellen”. Op dat scherm ontrolt zich een typisch Nederlandse vergezicht in getekende animatievorm. In de hemel krioelt het van de vliegende objecten. Die komen daar niet vanzelf: bezoekers kleuren zelf ter plekke op papier hun eigen luchtballon, raket, etc. in. Die tekening stop je in een scanner die jouw beeld digitaal rendert naar een 3D object dat vervolgens in een mum van tijd op het metersgrote scherm verschijnt. Iedereen creëert zo zijn eigen bewegend object in dit digitale landschap. En met een druk op een van de knoppen manipuleer je het totaalbeeld met allerlei special effects.

Dan is het tijd voor de ontdekkingsreis. LED-strips trekken je richting een waterval die zich als een deur opent naar een onbekende wereld vol onderwatergeluiden.  Door een doolhof aan gangen, waar geanimeerde Jeroen Bosch figuurtjes je de weg wijzen, bereik je uiteindelijk je eerste bestemming. Groenveld: “Het effect van het doolhof is dat je je oriëntatie kwijtraakt. Waar ben ik, waar ga ik heen ? En in het donker verwijden je pupillen zich waardoor de geprojecteerde beelden nog intenser worden.”

Underworld: Een Digitale Onderwaterwereld

De onderwaterwereld is een levend digitaal kunstwerk. Ieder van de meer dan 100.000 vissen reageert autonoom. Ze zwemmen in scholen om je heen, maar wijken uiteen, net als in het echt, voor menselijke interactie. “Niets is ooit hetzelfde. We hebben een uniek systeem bedacht waarbij beweging in real-time wordt omgezet in beeld.” Koraal en onderwaterplanten veranderen van kleur en vorm bij aanraking. Speciaal voor kinderen komen op hun hoogte kleine nemo’s aangezwommen. Een reusachtige walvis en een manta ray maken deze ruimte een plek waar je wordt opgenomen in en onderdeel uitmaakt van de sereniteit van de wereld onder water.

Overworld: Hoog In Het Luchtruim

Over de polygone heuvel stap je door een deur een ruimte binnen waarin een lift je in duizelingwekkende vaart 99 etages de hoogte in schiet. Daar, hoog in de wolken, ontrolt zich een luchtruim waar zwermen vogels om je heen vliegen. “De wolkenluchten zijn gecreëerd met beelden uit schilderijen van de Hollandse Meesters. Ook dit is weer een levend kunstwerk, steeds weer anders, nooit hetzelfde. De kleuren van de wolken veranderen, zoals bij een zonsondergang, afhankelijk van de stand van de zon.” Hier en daar breekt een vogel los en kiest zijn eigen weg en trekt daarbij een streep van condens zoals bij een vliegtuig achter zich aan.

Speculum: Een Digitaal Meesterwerk

Van de meditatieve hemelse rust naar de confrontatie met de menselijke imperfectie lijkt een grote stap, maar is slechts een schuifdeur verder. ‘Speculum’, zoals het op het befaamde drieluik ‘De Tuin der Lusten’ van Jeroen Bosch geïnspireerde kunstwerk officieel heet, is een digitaal meesterstuk waarbij je ogen te kort komt. Groenveld: “Dit werk geeft aan hoe inspirerend ook een schilder als Jeroen Bosch nog steeds is voor een nieuwe generatie digitale kunstenaars, die daar dan weer een eigen uiterst actuele draai aan weet te geven en je tot nadenken aanzet”.

Remastered: De Main Show

Vanuit een achtergrond in evenementen werd Robin Groenveld getriggerd door de enorme impact die nieuwe vormen van digitale beeldcreatie hebben, mogelijk gemaakt door de ontwikkelingen op het gebied van computersnelheid en beeldprojectie. “Grote popconcerten en dance-events worden steeds vaker begeleid door enorme beeld- en lichtshows. Ik dacht, wat als we het nu eens omdraaien ? Iedereen wordt de hele dag omringd door beeldtaal, dus sluit dat uitgangspunt veel beter aan bij onze huidige belevingswereld. Het idee om daarmee aan de slag te gaan inspireerde me enorm. En een combinatie van een expositie en een evenement was nog een redelijk onontgonnen gebied.”

De ontdekkingsreis begon bij het zoeken naar een thema. Groenveld: “Ik vroeg me af waar wij als Nederlanders bekend om staan, waar we in uitblinken. Als je denkt in termen van beelden dan kom je al gauw uit bij de schilderijen van Rembrandt, Pieter Bruegel, Vermeer en meer recent bijvoorbeeld Mondriaan. Maar wat niet veel mensen weten is dat ons land tegenwoordig ook een toppositie inneemt in de digitale beeldcreatie van bijvoorbeeld computergames, 3D-animatie en VR-toepassingen.

Dat zijn de Hollandse Meesters van nu. Toen viel al snel het kwartje welke richting ik op wilde gaan”.

De ervaring van jarenlang evenementen opzetten kwam hierbij goed van pas. “Ik wilde een show die je van je voeten blaast. Net als bij een concert met een begin, een zorgvuldige opbouw en een spetterend slotakkoord. Met verrassende beelden en ondersteund door elektronische muziek. Precies ook iets waar wij als Nederlanders wereldwijd mee scoren. Onze DJ’s staan al jaren aan de top in de dance-scene en kunnen dus ook met trots ‘Dutch Masters’ worden genoemd.”

Met dit basisidee ging Groenveld aan de slag om een team van mensen om zich heen te formeren om al die ideeën te gaan verwezenlijken. Het werd een ontdekkingsreis waarbij de fantasie de vrije hand kreeg. “Ik haal mijn inspiratie overal vandaan. Van video’s van Massive Attack tot Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen, van Prince tot Superman en Van Boudewijn de Groot tot computergames. Het werk van een aantal vermaarde schilders was een uitgangspunt, maar vooral juist een inspiratiebron. Bovendien merkte ik dat al die schilders elkaar opeenvolgend hebben geïnspireerd, dus kon ik gebruik maken van een tijdslijn. Maar het belangrijkste was dat ik vrij wilde denken, dat ik iets unieks wilde doen. Associatie en vervreemding zijn de sleutelwoorden bij wat ik voor ogen had.”

De vervreemding  begint al voor aanvang van de show. Bezoekers verzamelen zich in een grote ruimte waar in afwachting van het begin om hen heen een kakofonie aan klokken een loopje neemt met de tijd. Projectie op metershoge wanden en de vloer omringt je met beeld en surround sound dat uit alle richtingen komt. Een grote tijdcapsule midden in zaal beneemt je in eerste instantie het 360-graden-zicht en je oriëntatie. Er staat wat te gebeuren.

Nadat de klokken zijn gevallen start de show met een timelapse waarin we het ontstaan van het leven zien gebeuren. Dan verschijnt de eerste Hollandse Meester ten tonele, Jeroen Bosch. Groenveld: “Die man was in mijn beleving pure rock ’n roll; een rockster avant la lettre. Rauw en ongebreideld qua fantasie. Vandaar dat ik hem wilde afschilderen als een soort Marvel action hero. Dus geen oude man met een grijze baard, maar een jonge reus, een magiër die met zijn staf zijn omgeving en bijzondere figuren tot leven brengt.”

Als Jeroen Bosch met zijn gevolg in een bonte optocht het land doortrekt, ervaar je als kijker pas echt wat de projectie om je heen met je doet. De speciaal door DJ Sam Feldt gecomponeerde muziek versterkt het gevoel van een modern sprookje.

Wanneer de magiër tot slot bij toverslag de dag in nacht heeft veranderd en afscheid heeft genomen van zijn publiek verschijnt midden in de zaal de Toren van Babel en kondigt daarmee Pieter Bruegel aan. Robin: “Ik raakte geïnspireerd door het verhaal achter het schilderij, waarbij God de bouwers van de toren strafte voor hun hoogmoed om tot in de hemel te willen reiken, door ze in allerlei verschillende talen te laten spreken. Eigenlijk gaat het hier in feite om verbeelding van communicatie. Of liever gezegd: kortsluiting in communicatie, waardoor mensen elkaar niet meer begrijpen. De muziek bij dit onderdeel komt uit de tijd van Pieter Bruegel en wordt gecombineerd met de muziek van nu: die van de DJ’s. En ja, uiteindelijk gaat het mis en stort de hele boel in elkaar”.

God heeft gestraft, het is over en uit, na hoogmoed komt de val. Wat rest is de Triomf van de Dood zoals Pieter Bruegel dat heeft verbeeld in zijn schilderij. Met de huidige techniek komt de dood tot leven, rijdend op een kar vol schedels door een desolaat landschap van hel en verdoemenis. Af en toe richten de skeletten zich tot het publiek, om vervolgens hun macabere weg te vervolgen. Het doek kwast zwart en het wordt donker.

Een hartslag kondigt nieuw leven aan. Een nieuw canvas dat is bestemd voor Rembrandt. Kleurrijke penseelstreken zwieren door de ruimte en onthullen beroemde portretten. Groenveld: “Ik wilde per se dat alle afzonderlijke lijnen waren opgebouwd uit de kleurpixels van de getoonde schilderijen zelf. Dat was een behoorlijke uitdaging, maar het geeft een prachtig effect. De beelden worden op die manier logisch onthuld en ook weer ‘afgebroken’. Op die manier ontstaat een prachtig palet, dat we daarna mengen en laten uitvloeien”.

Het werk van Vermeer kenmerkt zich door de vele inkijkjes in kamers met alledaagse taferelen. ”Het kostte me wat hoofdbrekens om daar een vorm voor te vinden. Hoe verbeeld je dat ? Ik vond de oplossing in een poppenhuis uit de tijd van Vermeer met veel kamers. Achter de deuren kon ik steeds naar binnen kijken. Om het te realiseren hebben we een poppenhuis in 3D digitaal nagebouwd en zijn de kamers gaan invullen.” Als publiek krimp je in tot miniatuurformaat en loop je samen door de gangen en langs de trappen. Je ervaart op een heel bijzondere manier het perspectief en raakt bewust van de ruimte waarin je je bevindt. Een grande tour door de wereld van Vermeer waar je aan het eind virtueel naar buiten stapt op een binnenplaatsje waar je langzaam wordt opgelicht tot boven de daken.

Daar kleurt de hemel blauw in een wirwar van duizenden streepjes. “De schildertechniek van Van Gogh leent zich bij uitstek voor een digitale interpretatie. Ik wilde bewust geen schilderijen afbeelden of bewerken, want dat lag mijns inziens teveel voor de hand en is al vaker gedaan. Ik heb zijn bouwstenen als het ware gebruikt en daar een eigen invulling aan gegeven. Iedereen mag er van alles in zien. En op een of andere manier zit je ook toch even in het hoofd van de schilder, tenminste zo ervaar ik dat.”

De overgang van Van Gogh naar Mondriaan was al gauw duidelijk. Mondriaan maakte een opvallende ontwikkeling door in zijn werk. Hij was geïnspireerd door Van Gogh in zijn eerste abstracte werken. Daaruit volgden later zijn schilderijen met kleuren en geometrische vlakken. Groenveld: “Spelen met die strakke lijnen en beelden was heel uitdagend. Vooral omdat je die met muziek en geluidseffecten op een beat kon zetten. Elektronische muziek en Mondriaan is een absolute match. Het nodigt uit om op te dansen.”

Tot slot is er de Grande Finale, het slotakkoord, en komt de show met een feestelijke klap ten einde. Het licht gaat aan. “Het blijft bijzonder om iedereen dan weer met een big smile de zaal zien te verlaten.”